Gemi iş ilanları kısa yazılır: bir pozisyon adı, bir gemi tipi, bir bölge ve birkaç satır şart. Bu kısa metnin her satırı aslında size nasıl bir iş hayatı beklediğini söyler. Bu yazı, bir gemi ilanındaki bilgileri tek tek okumayı ve başvurmadan önce kendinize sormanız gerekenleri anlatıyor.
Önce pozisyona bakın, sonra gemiye
Aynı pozisyon adı farklı gemilerde farklı iş demektir. Aşçı en iyi örnektir: yük gemisinde tek aşçı tüm mürettebata bakabilir, kruvaziyerde ise bölümlere ayrılmış büyük bir mutfak ekibinde belirli bir istasyondan sorumlu olursunuz. İlandaki pozisyonu okuduktan sonra hemen gemi tipine bakın; iki bilgi birlikte anlam kazanır.
Gemi tipi gündelik hayatı belirler
Kruvaziyer kalabalık ve düzenlidir, liman günleri sıktır. Yük gemisinde küçük bir mürettebatla uzun süre aynı alanı paylaşırsınız. Tanker emniyet prosedürlerinin en sıkı uygulandığı ortamlardandır. Ro-Ro'da yükleme-boşaltma ve liman girişleri sık tekrarlanır. Offshore'da bekleme dönemleri ile yoğun operasyon dönemleri birbirini izler. Nehir gemisi kıyıya yakın seyreder. İlandaki gemi tipi, maaştan önce hangi hayatı seçtiğinizi söyler.
Bölge ve hat: ne kadar uzakta, ne kadar süre
İlanlarda bölge çoğunlukla yurt içi ya da yurt dışı olarak ayrılır; hat ise geminin çalıştığı güzergâhtır. Hat bilgisi size karada ne sıklıkla olacağınızı, kara görmeden ne kadar süre geçebileceğini kabaca anlatır. Uzun sefer içeren bir rotada haftalarca kara görülmeyebilir; kısa hatlarda eve dönüş daha sıktır. Bu bilgi ilanda net değilse ön görüşmede sorun.
Departman: güverte, makine, otel ve ikram
- Güverte: güverte bakımı, halat ve demir işleri, vardiya; zabitan köprüüstünde seyir vardiyasını yürütür.
- Makine: ana makine ve yardımcı sistemlerin çalıştırılması, izlenmesi ve bakımı; elektrikçi, fitter ve kaynakçı bu departmanın uzmanlık işleridir.
- Otel ve ikram: garson, komi, barmen, aşçı, housekeeping, resepsiyon; bu pozisyonların çoğu kruvaziyer ve nehir gemilerinde aranır.
Departman, kimlerle çalışacağınızı ve gününüzün nasıl bölüneceğini belirler. Restoran servisinde vardiya öğün saatlerine, barda akşam ve gece saatlerine göre kurulur; mutfakta gün erken başlar.
Şartlar satırını nasıl okumalı
Belge şartları bayrağa, armatöre ve pozisyona göre değişir. Bu yüzden iki ilanda aynı pozisyon için farklı belge listesi görmeniz olağandır. Şartlar satırını kendi elinizdeki belgelerle karşılaştırın; eksik gördüğünüz bir şey varsa başvurmaktan vazgeçmek yerine sorun. Hangi belgelerin genel olarak istendiğini Gerekli Belgeler sayfamızda, eğitimleri Eğitimler sayfamızda anlattık.
Başvurmadan önce kendinize sorun
- Bu gemi tipindeki gündelik hayat bana uyar mı: kalabalık mı, sessiz mi, uzun sefer mi?
- Bu departmanın çalışma saatlerine ve fiziksel yoğunluğuna hazır mıyım?
- Hat ve bölge, ailemden ve karadan uzak kalma süremle uyuşuyor mu?
- Şartlar satırındaki belgelerden hangileri elimde, hangileri eksik?
Ön görüşmede ne sorulur
Ön görüşme, ilanda yazmayanı öğrenmenin yeridir. Hat, gemi tipi ve departmanla ilgili net olmayan her şeyi sorun. Sözleşme koşulları işe yerleştirme aşamasında yazılı olarak netleşir; imzalamadan önce okumanız ve soru sormanız beklenir. Sözleşmede nelere bakılacağını ayrı bir rehber yazımızda anlattık.
Başvuru nasıl ilerler
Başvurudan gemiye katılışa kadar süreç; başvuru, ön görüşme, evrak kontrolü, mülakat, sağlık raporu, vize işlemleri, işe yerleştirme ve gemiye katılış adımlarından oluşur. Her adımda kimin ne yaptığını Başvuru Süreci sayfamızda yazdık. Süre adaydan adaya değişir; belgeleri tam olan aday için kısalır.