"İngilizcem yeterli mi?" gemiye çıkmak isteyenlerin en sık sorduğu sorulardan biri. Cevabı iki katmanlı: bir yanda mevzuatın belge için aradığı İngilizce şartı, öbür yanda işverenin gemide beklediği iletişim düzeyi var. İkisi aynı şey değil ve karıştırıldığında ya gereksiz bir korku ya da yanlış bir rahatlık doğuyor. Bu yazı yasal tarafı anlatıyor.
Yönetmelik hangi yeterlikte İngilizce istiyor
29 Ağustos 2024 tarihli Gemiadamları ve Kılavuz Kaptanlar Yönetmeliği, İngilizce puan şartını yeterlik yeterlik tanımlıyor. Maddeleri tek tek okuduğumuzda tablo şöyle:
- Güverte sınıfında sınırlı vardiya zabitinden uzakyol kaptanına kadar zabitan ve kaptan yeterliklerinin maddelerinde "Eğitim Yönergesinde belirtilen İngilizce puan şartını sağlamak" ifadesi geçiyor.
- Makine sınıfında sınırlı makine zabitinden uzakyol başmühendisine kadar zabitan yeterliklerinde aynı şart var.
- Yardımcı sınıfta elektro-teknik zabiti yeterliği için de İngilizce puan şartı yazılı.
- Gemici, yağcı, kamarot ve aşçı yeterliklerinin maddelerinde ise İngilizce puan şartı geçmiyor.
Kısacası yönetmelik, İngilizceyi zabitan ve kaptan yeterliklerinde belgeye bağlı bir şart olarak arıyor. Tayfa ve yardımcı hizmetli yeterliklerinde bu şart yok.
Hangi sınav geçerli
Yönetmeliğe göre İngilizce başarı esasları Eğitim Yönergesi'nde belirleniyor. Bu esasları karşılamak için:
- YDS'nin İngilizce bölümünden,
- ya da ÖSYM'nin YDS'ye eşdeğer kabul ettiği ulusal veya uluslararası sınavlardan,
yönergede belirtilen puanı ya da buna denk puanı almak gerekiyor.
Yönetmelik iki önemli ayrıntı daha ekliyor. ÖSYM'nin eşdeğer kabul ettiği sınavların yurt dışında yapılan oturumları, yalnız Türkiye dışında okuyanlar ile Türkiye dışında oturanlar için kabul ediliyor. Türkiye'de yapılan eşdeğer sınavlarda ise sınav Devlet üniversitelerine ait binalarda yapılmamışsa ve sonuç belgesinde sınav yeri ile tarihi yazmıyorsa sonuç kabul edilmiyor. Sınava girmeden önce bu iki koşulu kontrol etmek, puanınızın boşa gitmemesi için önemli.
Gereken puanın kendisi Eğitim Yönergesi'nde yazılı ve değişebiliyor. Bu yüzden burada puan rakamı vermiyoruz. Sınava girmeden önce yönergenin güncel hâline ve başvuracağınız yeterliğin istediği puana bakmanız, gereksiz bir tekrar sınavını önler.
Belgesiz yeterliklerde İngilizce gereksiz mi
Hayır. Yönetmeliğin gemici ya da kamarot için puan istememesi, gemide İngilizcenin işe yaramadığı anlamına gelmiyor. Aynı yönetmelik, gemide İngilizcenin günlük kayıtlarda bile kullanıldığını gösteriyor:
- Gemi adamı cüzdanı Türkçe ve İngilizce olarak düzenleniyor.
- Vardiya tutma çizelgeleri, geminin çalışma dilinde ya da dillerinde ve İngilizce olarak standart bir biçimde hazırlanıyor.
- Günlük dinlenme süreleri de çalışma dilinde ve İngilizce olarak kayıt altına alınıyor.
Sıkça sorulan sorular sayfamızda da yazdığımız gibi, yabancı bayraklı gemilerin çoğunda günlük iletişim düzeyinde İngilizce isteniyor. Yani yasal bir puan şartı olmayan bir yeterlikte bile işveren ilanda dil düzeyi arayabiliyor. Seviyeniz mülakatta ölçülüyor.
SMCP: standart denizcilik haberleşme ifadeleri
Günlük İngilizceden ayrı bir alan daha var: denizcilik İngilizcesi. Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO), Kasım 2001'de 22. Genel Kurulunda A.918(22) sayılı kararla IMO Standart Denizcilik Haberleşme İfadelerini (SMCP) kabul etti. IMO'nun açıklamasına göre amaç, denizde dil engellerinin önüne geçmek ve kazalara yol açabilecek yanlış anlamaları önlemek.
IMO, STCW Sözleşmesi kapsamında 500 gros ton ve üzeri gemilerde seyir vardiyasından sorumlu zabitlerin belgelendirilmesinde SMCP'yi anlayıp kullanabilme yeteneğinin arandığını belirtiyor. Zabitan yolunu hedefleyen bir aday için SMCP, genel İngilizceden ayrı çalışılması gereken bir konu.
Günlük iletişim mi, mesleki iletişim mi
Eğitimler sayfamızda da ayırdığımız gibi, iki farklı İngilizceden söz ediyoruz. Birincisi genel İngilizce: mürettebatla ve yolcuyla anlaşabilmek. İkincisi denizcilik İngilizcesi: emniyet iletişimi, standart haberleşme ifadeleri ve gemi terminolojisi. Otel ve ikram departmanında birincisi ağır basıyor; güverte ve makinede ikincisi belirleyici oluyor. Hangi yöne çalışacağınız, hedeflediğiniz pozisyona bağlı.
İşveren görüşmeleri çoğunlukla çevrim içi yapılıyor ve İngilizce bu görüşmelerde doğrudan ölçülüyor. Teknik olarak uygun olan birçok aday, belge eksiği yüzünden değil, görüşmede kendini anlatamadığı için eleniyor.
Seviyeniz yetmiyorsa
Bu, süreci durduran değil, geciktiren bir eksik. Seviyenizi dürüstçe bilmek, hangi ilanlara başvurabileceğinizi doğru seçmenizi sağlar. Zabitan yolunu hedefliyorsanız puan şartını erken öğrenip sınav takvimini belge planınıza eklemek işinizi kolaylaştırır. Otel ve ikram tarafında başlayacaksanız, belge için puan gerekmese de mülakatta derdinizi anlatabilecek ve emniyet talimatını anlayabilecek düzeye gelmek gerekiyor. Eğitimler sayfamızdaki İngilizce bölümünde seviyenin nasıl değerlendirildiğini anlattık.
Sık sorulan sorular
Gemici olmak için YDS puanı gerekiyor mu?
Yönetmeliğin gemici maddesinde İngilizce puan şartı geçmiyor. İşverenin ilanda istediği dil düzeyi ise ayrı bir konu.
Yurt dışında girdiğim İngilizce sınavı geçerli mi?
ÖSYM'nin eşdeğer kabul ettiği sınavların yurt dışı oturumları, yönetmeliğe göre yalnız Türkiye dışında okuyanlar ve Türkiye dışında oturanlar için kabul ediliyor.
SMCP nedir, kimler için zorunlu?
IMO'nun 2001'de kabul ettiği standart denizcilik haberleşme ifadeleri. IMO'ya göre STCW kapsamında 500 gros ton ve üzeri gemilerde seyir vardiyasından sorumlu zabitlerin bu ifadeleri anlayıp kullanabilmesi gerekiyor.